Bahçeciliğin Temel Araç ve Gereçleri
Bahçeye başlamak isteyen herkesin ilk sorusu aynı: "Neye ihtiyacım var?" Mağaza raflarında onlarca alet var, her birinin üç farklı fiyatı var ve hiçbiri size hangisinin gerçekten gerekli olduğunu söylemiyor. Aşağıda, bir bahçeyi baştan sona kendi elinizle yapmak istediğinizde ilk günden kullanacağınız aletleri, seçim ölçütlerini ve alırken düşülen tuzakları sırayla anlatıyorum.
Gerçekten kaç alete ihtiyacım var?
İlk sezon için beş ila yedi alet fazlasıyla yeter. Yeni başlayanlar için bahçe araçları listesi uzadıkça uzayabilir, ama pratikte bir bel küreği, bir tırmık, bir el malası, bir budama makası, bir sulama düzeneği ve bir çift eldiven ile küçük bir arka bahçenin neredeyse tüm işi görülür. Geri kalanı ihtiyaç doğdukça alınır — ki bu, hangisinin size uyduğunu anlamanın en ucuz yoludur.
Adım adım: hangi aleti, neye göre seçmeli?
-
Bel küreği ve kürek. İkisi aynı şey değil. Bel küreği düz ve keskin ağızlıdır; toprağı keser, çim söker, çukur açar. Kürek ise çukur ağızlıdır; toprak, kompost, çakıl taşımak içindir. Toprağı hazırlarken ikisini de kullanacaksınız ama tek alet alacaksanız bel küreğini alın. Neye bakmalı? Ağız kısmının paslanmaz veya kaplamalı olmasına, sapın omuz hizanıza gelmesine ve sap ile metalin tek parça ya da perçinli birleşmesine. Yapıştırılmış plastik geçmeler ilk sert toprakta ayrılır.
-
El malası (mala kürek). Fide dikmenin, soğan gömmenin, saksı doldurmanın aleti. En çok kullanacağınız ve en çok kaybedeceğiniz parça. Neye bakmalı? Tek parça dövme çeliğe. Sap ile ağız arasında ek yeri olan ucuz malalar, sert toprakta bir mevsim bile dayanmaz. Ağzında santimetre işareti olanlar, dikim derinliğini tutturmayı kolaylaştırır.
-
El çapası veya üç dişli tırmık. Yabani otu kökünden almak, toprağın üstündeki kabuğu kırmak, sıra aralarını havalandırmak için. Yabani otla mücadelenin yüzde sekseni bu küçük aletle, ot daha küçükken yapılır.
-
Bahçe tırmığı. Yaprak toplamak için kullanılan yelpaze tırmıkla karıştırmayın. Sert metal dişli bahçe tırmığı, tohum yatağını düzleştirmek, taşları ayıklamak ve gübreyi toprağa karıştırmak için. Yaprak tırmığını sonbaharda alırsınız, acele etmeyin.
-
Budama makası. Baypas (bypass) tip alın: iki ağız makas gibi yan yana geçer, canlı dalı ezmeden keser. Örs (anvil) tip, bıçağı düz bir yüzeye bastırır ve yaşayan dokuyu ezer — o daha çok kuru dal için. Neye bakmalı? Yedek bıçağı ve yayı bulunabilen bir modele, elinize oturan bir tutuşa ve kilit mekanizmasının tek elle çalışmasına.
-
Sulama düzeneği. Küçük bir alanda süzgeçli kova yeterlidir; birkaç yatak varsa ayarlanabilir başlıklı hortum tabancası şart. Fideye tazyikli su tutmak kökü açar, o yüzden "yağmur" ayarı olan bir başlık seçin. Alan büyüdükçe damlama hattına geçmek hem su hem zaman kazandırır; sulama düzenini kurma konusunu ayrı bir rehberde daha ayrıntılı ele aldık.
-
Eldiven. İki çift alın: ince, kavrama yüzeyi kauçuk kaplı bir çift ince işler için; kalın deri bir çift diken, tel ve kazma işleri için. Tek çift almaya çalışanlar genelde ya beceriksiz kalır ya da elini yaralar.
-
Taşıma çözümü. El arabası pahalı ve yer kaplar. Başlangıçta katlanabilir bahçe torbası çoğu iş için yeter: ot, budama artığı, kompost taşır, kışın dolabın köşesine sığar.
Kaliteli mi almalı, ucuzu mu?
Basit kural: toprağa kuvvet uygulayan aletlerde kaliteye para verin, geri kalanında vermeyin. Bel küreği, mala ve budama makası kırıldığında iş durur; bunlar dövme çelik olsun. Tırmık, kova, torba, işaret çubuğu gibi parçalarda ucuzu yıllarca idare eder. İkinci el pazarları da iyi bir kaynaktır — eski aletlerin çeliği çoğu zaman bugünkü ucuz muadillerinden iyidir, pas zımparayla, sap kuruluğu bezir yağıyla düzelir.
Sık yapılan hatalar
- Set almak. Kutulu "12 parça bahçe seti"nin içinde kullanacağınız üç parça, kullanmayacağınız dokuz parça vardır ve hepsi aynı ince metaldendir.
- Sap boyuna bakmamak. Kısa saplı kürekle çalışmak beli mahveder. Aleti dik tuttuğunuzda sap ucu kalça ile omuz arasında bir yerde olmalı.
- Aleti toprakta bırakmak. Bir gece yağmurda kalan makas ertesi gün paslıdır. Her kullanımdan sonra toprağını silin, ayda bir bezle ince yağ sürün.
- Bıçak bilememek. Kör budama makası dalı ezer, ezik yerden hastalık girer. Bitki hastalıkları ve zararlılarıyla uğraşmanın yarısı temiz kesimle başlar; makası hasta bitkiden sonra alkolle silin.
- Alet alıp toprağı atlamak. En pahalı bel küreği bile kötü toprağı düzeltmez. Toprak hazırlığı ve kendi kompostunuzu üretmek, alet listesinden daha çok fark yaratır.
- Depolamayı düşünmemek. Duvara asılı bir çubuk ya da kapaklı bir sandık, aletin ömrünü ikiye katlar.
Özet
Bir bel küreği, bir el malası, bir el çapası, bir bahçe tırmığı, baypas bir budama makası, uygun bir sulama başlığı ve iki çift eldivenle işe başlayabilirsiniz. Kuvvet uygulanan üç alette kaliteden şaşmayın, gerisini ihtiyaç doğd