Dolium Bahçe
Kendi bahçenizi başından sona kadar yapın
Menü
Diğer yazılar
Hakkında
Ev bahçeciliğini adım adım öğreten, pratik ve uygulanabilir rehberler sunan bağımsız bir kaynak. Hiçbir tecrübe gerektirmeyen, gerçek sonuçlar veren yöntemlerle başlayın.

İlk Bahçenizi Nasıl Planlayacaksınız

dolium.co.uk

Elinizde boş bir arsa, çıplak bir arka bahçe ya da beton bir teras var. Nereden başlanır? Cevap çoğu kişinin sandığı yerde değil: fidanlıkta değil, bir kağıt parçasında. Bahçe planlama adımları, toprağa hiç dokunmadan önce ışığı, suyu ve alanı okumakla başlar. Aşağıda bu okumayı kendi başınıza nasıl yapacağınızı sırayla anlatıyorum.

Önce şunu sormak lazım: bahçemden ne istiyorum?

Bir bahçe her şeyi aynı anda yapamaz. Domates yetiştiren bir bahçe ile çocukların koştuğu bir bahçe ile akşamüstü oturulan bir bahçe farklı kurulur. Kendinize üç soru sorun:

Bu üç cevap, sonraki bütün kararların filtresi olacak. Sebze ağırlıklı gidecekseniz evde sebze yetiştirmeye dair başlangıç bilgileri işinizi kolaylaştırır; süs ağırlıklı bir bahçe istiyorsanız çit bitkileri ve bahçeyi güzel gösteren düzenlemeler öne çıkar.

Adım adım nasıl ilerlenir?

  1. Alanı ölçün ve kabaca çizin. Mimari çizim gerekmiyor; bir kareli kağıt ve şerit metre yeter. Duvarları, kapıları, mevcut ağaçları, su musluğunu, kanalizasyon kapağını, çamaşır direğini işaretleyin. Ölçek olarak "1 kare = 50 cm" gibi bir şey seçin. Bu çizim planın iskeleti olacak.

  2. Bir gün boyunca güneşi takip edin. En çok atlanan adım bu. Sabah 9, öğlen 13 ve akşamüstü 17'de bahçeye çıkıp gölgelerin nereye düştüğünü çiziminize taralı biçimde geçirin. Günde 6 saatten fazla direkt güneş alan yerler "tam güneş", 3-6 saat alanlar "yarı gölge", altı ise "gölge" sayılır. Domates, biber, patlıcan, lavanta tam güneş ister; marul, ıspanak, ısırgan otu, birçok yapraklı bitki yarı gölgeye razı olur.

  3. Toprağı elinize alın. Bir kürek derinliğinde çukur açın. Toprak avucunuzda sıktığınızda dağılıyorsa kumlu, yapış yapış top oluyorsa killi, hafif nemli bir topak halinde durup parmakla ufalanıyorsa istediğiniz dengeye yakındır. Bir de yağmurdan bir gün sonra bakın: su hâlâ birikmiş duruyorsa drenaj problemi var, bunu plana yazın. Toprak hazırlığı ayrı ve uzun bir konu, ama planlama aşamasında sadece "nasıl bir toprakla uğraşıyorum" sorusuna cevap vermeniz yeterli.

  4. Suyun nereden geleceğini belirleyin. Her yatağın en uzak köşesi, hortumun ulaşabileceği mesafede mi? Kova taşımak zorunda kalacağınız bir köşe varsa, oraya en az su isteyen bitkileri koyun. Uzun vadede damlama sistemi kuracaksanız ana hattın nereden geçeceğini şimdiden çizin; sonradan yatakların arasını kazmak can sıkıcı olur. Sulamayı düzene sokmak, plandaki en değerli yatırımdır.

  5. Yolları önce, yatakları sonra çizin. İnsanlar yatakları çizip aralarında kalan boşluğa yol der; bu yüzden çoğu bahçede yürünecek yer kalmaz. Tersini yapın: en az 45-50 cm genişliğinde geçitler ayırın (el arabası geçecekse 70-80 cm). Sonra kalan alanı yataklara bölün. Bir yatağın genişliği 120 cm'i geçmesin — iki taraftan uzanıp ortasına elinizin yetmesi lazım, yoksa toprağa basmak zorunda kalırsınız.

  6. Yüksekliği düşünün, sadece yüzeyi değil. Kuzey yarımkürede bahçenin kuzey tarafına uzun bitkileri (mısır, ayçiçeği, çardaklı fasulye, meyve ağacı) yerleştirin ki güneye bakan kısımdakileri gölgelemesinler. Duvar diplerini boşa harcamayın: dikey yetiştirme, küçük bahçelerde alanı ikiye katlar.

  7. Küçük başlayın ve genişleme yerini plana yazın. İlk yıl için 4-6 metrekare gerçekten yeter. Ama planda "ikinci yıl burası da yatak olacak" diye bir alan bırakın, o alanı şimdilik karton ve malç ile kapatın; hem ot tutmaz hem gelecek sezon işiniz yarıya iner.

  8. Takvime dökün. Plan, tarih içermiyorsa dilek listesidir. Hangi ay tohum ekilecek, hangi ay fide dışarı çıkacak, hangi ay budama var — aylara göre yapılacaklar listesi çıkarın ve mutfağa asın.

Sık yapılan hatalar