Dolium Bahçe
Kendi bahçenizi başından sona kadar yapın
Menü
Diğer yazılar
Hakkında
Ev bahçeciliğini adım adım öğreten, pratik ve uygulanabilir rehberler sunan bağımsız bir kaynak. Hiçbir tecrübe gerektirmeyen, gerçek sonuçlar veren yöntemlerle başlayın.

Evde Sebze Yetiştirmenin Başlangıç Rehberi

dolium.co.uk

Bir metrekarelik balkondan sofraya ne çıkar? Beklediğinizden çok daha fazlası. Domates, marul, fesleğen, taze soğan, biber... Toprakla ilk kez tanışacaksanız, en doğru yer de burası: küçük alan, az risk, hızlı geri bildirim. Aşağıda, "balkondan sebze yetiştirelim" dediğinizde aklınıza gelecek soruları sırayla ele alıyoruz.

Önce şu soru: Balkonum yeterli mi?

Ölçüsünden çok yönü önemli. Sebzelerin çoğu meyve vermek için günde en az 6 saat doğrudan güneş ister. Bir hafta boyunca sabah, öğle ve ikindi balkonunuza bakın, güneşin nereye vurduğunu not edin.

Kuzeye bakan, sürekli gölgede kalan bir balkonda domates yetiştirmeye çalışmak, en sık yaşanan hayal kırıklığıdır. Işığı olan alanı doğru okumak, planlama sayfamızda anlattığımız ilk bahçe krokisi mantığının balkon versiyonudur.

Adım adım: İlk sebzelerinizi nasıl kurarsınız?

  1. Saksıyı boyuna göre seçin. Kap ne kadar küçükse su o kadar hızlı biter, kök o kadar erken sıkışır. Marul ve yeşillikler için 15-20 cm derinlik yeter. Biber ve patlıcan için 10 litre, domates ve salatalık için 20-25 litrelik kaplar hedefleyin. Her kabın altında mutlaka delik olsun; delik yoksa matkapla açın.

  2. Harcı doğru kurun. Bahçe toprağını olduğu gibi saksıya koymayın; sıkışır, hava almaz. Karışım için pratik oran: 3 ölçü torf veya hazır saksı harcı, 1 ölçü olgun kompost veya solucan gübresi, 1 ölçü perlit. Kendi mutfak atıklarınızdan doğal gübre üretmeye başladıysanız, elenmiş kompost bu karışımın en değerli parçasıdır. Toprak hazırlığının mantığı balkonda da aynı: gevşek, nemi tutan ama fazlasını akıtan bir yapı.

  3. Tohum mu, fide mi karar verin. Roka, marul, maydanoz, taze soğan, fasulye ve turp doğrudan tohumdan gider. Domates, biber, patlıcan için ilk yılınızda fide alın; bunların tohumdan yetişmesi ısıtmalı ortam ve zaman ister. Fide alırken kısa boylu, kalın gövdeli, koyu yeşil olanları seçin; uzamış ve sararmış fide zaten yorulmuş demektir.

  4. Aralık bırakın. Sık dikim, balkoncunun en pahalı hatasıdır. 25 cm çapında bir saksıya tek domates, tek biber. Marulda bitkiler arası 15-20 cm. Rokada seyrek ekip, çıkanları seyrelterek yiyin.

  5. Sulamayı rutine bağlayın. Saksı toprağı yerdeki topraktan çok daha hızlı kurur. Parmağınızı 2-3 cm daldırın; kuruysa sulayın. Sularken alttan su akana kadar devam edin, yarım sulama kökleri yüzeye çeker. Yaz ortasında güneşli balkonda günde bir, hatta iki kez sulama normaldir. Sabah sulamak, akşam sulamaktan daha güvenlidir. Damlama düzeneği kurmayı öğrenirseniz tatil sorunu da büyük ölçüde çözülür.

  6. Besleyin. Saksıdaki besin sulamayla yıkanır. Dikimden 3-4 hafta sonra iki haftada bir sıvı gübre verin. Yeşilliklerde azot ağırlıklı, meyve veren sebzelerde çiçeklenme başlayınca potasyum ağırlıklı destek işe yarar. Solucan gübresi çayı en zararsız seçenektir.

  7. Destek ve budama. Domatesi ilk günden bir çubuğa bağlayın. Yaprak koltuklarından çıkan filizleri haftada bir alın; tek gövde balkonda daha verimlidir. Salatalık ve fasulyeyi ip veya file ile yukarı yönlendirin, yer kazanırsınız.

  8. Erken ve sık hasat edin. Marulun dış yapraklarını koparırsanız bitki üretmeye devam eder. Fesleğenin ucunu kesmek dallanmayı artırır. Salatalığı küçükken toplamak yeni meyve oluşumunu tetikler.

Peki ne zaman ne ekilir?

DönemEkim/Dikim
Mart - NisanMarul, roka, ıspanak, turp, maydanoz, bezelye
MayısDomates, biber, patlıcan fidesi; fasulye, salatalık, kabak tohumu
Temmuz - Ağustosİkinci tur yeşillikler, taze soğan, pazı
Eylül - EkimKışlık marul, ıspanak, kuzukulağı; balkon kapalıysa nane, kekik

Ayrıntılı takvim, bahçe işlerinin aylara dağılımını anlattığımız bölümde. Küçük bir cam örtü veya mini sera düzeneği kurarsanız bu tabloyu iki-üç hafta öne çekebilirsiniz.

Sık yapılan hatalar